Sakarya'da Diş Ağrısı: Ne Yapmalı, Ne Zaman Hekime Başvurmalı?

Diş ağrısı, insanı en çok çaresiz bırakan ağrılardan biridir. Çoğu zaman gece başlar, ağrı kesiciyle bir süre bastırılır, sabah biraz hafifler ve "geçti" sanılır. Oysa ağrının hafiflemesi sorunun ortadan kalktığı anlamına gelmez; çoğu durumda yalnızca belirti susmuştur.

Bu sayfada diş ağrısının nedenlerini, hangi durumların acil sayıldığını, hekime ulaşana kadar neler yapıp neler yapmamanız gerektiğini anlattım. Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; sizin ağrınızın kaynağı ancak muayene ve gerekli görüntüleme ile belirlenebilir.

Diş ağrısı neden olur?

Ağrı tek bir nedenden kaynaklanmaz. En sık karşılaştığım nedenler şunlar:

• Derin çürük. Çürük dişin iç dokusuna (pulpa) yaklaştıkça hassasiyet başlar, ulaştığında ağrı belirginleşir.

• Pulpa iltihabı. Dişin içindeki damar-sinir dokusu iltihaplandığında ortaya çıkan ağrı, genellikle kendiliğinden başlar ve geceleri artar.

• Kök ucu iltihabı ve apse. İltihap kök ucundan çevre dokuya yayıldığında dişe dokunmak bile acı verir; diş etinde şişlik görülebilir.

• Diş kırığı veya çatlak. Bazen gözle görülmez; yalnızca çiğnerken belirli bir noktada keskin bir ağrı olarak kendini gösterir.

• Diş eti hastalıkları. Ağrı dişten değil, çevresindeki dokudan kaynaklanabilir.

• Gömülü veya kısmen sürmüş 20 yaş dişi. Çevresindeki dokunun iltihaplanması yaygın bir ağrı nedenidir.

• Eski dolgu veya kaplamanın altında ilerleyen çürük. Dışarıdan sağlam görünen bir dişte de ağrı olabilir.

Daha seyrek olarak sinüs enfeksiyonları, çene eklemi sorunları veya diş sıkma da diş ağrısı gibi hissedilen şikâyetlere yol açabilir. Bu nedenle ağrının kaynağını belirlemeden tedaviye başlamak doğru değildir.

Hangi ağrı neyin işareti olabilir?

Ağrının karakteri, kaynağı hakkında ipucu verir. Kesin tanı koydurmaz ama hekiminize anlatırken işinizi kolaylaştırır:

• Soğukla başlayıp uyaran kalkınca hemen geçen kısa hassasiyet: genellikle daha yüzeysel bir sorunu düşündürür.

• Sıcakla artan, uyaran kalktıktan sonra da dakikalarca süren ağrı: dişin iç dokusunun etkilendiğine işaret edebilir.

• Kendiliğinden başlayan, zonklayıcı, gece artan ağrı: pulpa iltihabında sık görülür.

• Çiğnerken veya dişe vurulduğunda keskinleşen ağrı: kök ucu çevresindeki dokuların etkilendiğini düşündürebilir.

• Yaygın, hangi dişten geldiği belirlenemeyen ağrı: üst çene dişlerinde sinüs kaynaklı olabileceği için ayrıca değerlendirilir.

Hangi durumlar acil sayılır?

Aşağıdaki durumlarda beklemeden bir hekime ulaşmanız gerekir:

• Yüzde, çenede veya göz altında yayılan şişlik

• Ateş, halsizlik gibi genel belirtilerin ağrıya eşlik etmesi

• Ağız açmakta zorlanma veya yutkunurken zorlanma

• Ağrı kesiciye rağmen dinmeyen, uykuyu bölen şiddetli ağrı

• Darbe sonrası dişin kırılması, yerinden oynaması veya tamamen çıkması

• Diş çekimi sonrası durmayan kanama

Özellikle şişliğin yayılması ve yutkunma güçlüğü, beklenmemesi gereken belirtilerdir.

Hekime ulaşana kadar ne yapabilirsiniz?

Yapılabilecekler:

• Ağzınızı ılık suyla nazikçe çalkalayın; bölgede sıkışmış gıda artığı varsa uzaklaşabilir.

• Diş aralarını dikkatlice temizleyin. Sıkışan bir yiyecek parçası bazen ağrının tek nedenidir.

• Şişlik varsa yanağın dışına, deriyle arasına bez koyarak soğuk uygulayabilirsiniz.

• Başınızı biraz yüksekte tutarak yatın; düz yatmak zonklamayı artırabilir.

• Ağrı kesici kullanacaksanız daha önce hekiminizin veya eczacınızın önerdiği, size uygun olduğunu bildiğiniz ilacı tercih edin.

Yapılmaması gerekenler:

• Ağrı kesici tableti doğrudan dişin veya diş etinin üzerine koymayın; dokuda yanığa yol açabilir.

• Şişlik varken sıcak uygulama yapmayın, sıcak suyla çalkalamayın.

• Ağrıyan bölgeye kimyasal madde, kolonya veya bilinmeyen karışımlar uygulamayın.

• Ağrı geçti diye randevuyu iptal etmeyin. Ağrının kesilmesi bazen dişin iç dokusunun canlılığını yitirdiğine işaret eder; sorun sürüyordur.

• Antibiyotiği kendi başınıza başlatmayın. Antibiyotik ağrının nedenini ortadan kaldırmaz, yalnızca bazı durumlarda tedaviye eşlik eder.

Diş kırıldıysa veya yerinden çıktıysa

Darbe sonucu bir diş tamamen yerinden çıktıysa zaman kritiktir. Dişi kron kısmından (görünen üst bölümünden) tutun, kök yüzeyine dokunmayın. Kirliyse birkaç saniye soğuk suyla nazikçe durulayın, ovalamayın. Mümkünse dişi bir bardak sütün içinde saklayarak en kısa sürede hekime ulaşın. Kırık parçalar varsa onları da getirin.

Kliniğe geldiğinizde ne oluyor?

Önce şikâyetinizi dinler, ağrının ne zaman başladığını, neyle arttığını ve neyle geçtiğini sorarım; bu bilgiler tanının önemli bir parçasıdır. Ardından klinik muayene ve gerekli görüntüleme yapılır.

Ağız içi kamerayla alınan görüntüler üzerinden dişinizde ne olduğunu ekranda birlikte inceleriz. Tedavinin neden gerektiğini anlatmanın en açık yolu, hastanın kendi dişini görmesidir. Ölçü gereken durumlarda dijital ölçü alınır; klasik ölçü macununa gerek kalmaz. İşlemler büyütmeli görüş sağlayan optik sistemle yapılır.

İlk hedef ağrının giderilmesidir. Kalıcı tedavi planı, seans sayısı ve sonrasında yapılacaklar başlamadan önce sizinle paylaşılır.

Çalışma saatleri dışında ne yapmalı?

Kliniğimiz hafta içi ve cumartesi 09:00 – 19:00 arasında hizmet vermektedir. Bu saatlerin dışında ortaya çıkan ve bekleyemeyecek durumlarda (yayılan şişlik, ateş, yutkunma güçlüğü, travma) Sakarya Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi'nin acil hizmetine başvurabilirsiniz. Ertesi gün için de bizden randevu alarak sürecin takibini planlayabilirsiniz.

Diş ağrısı kendiliğinden geçer mi?

Ağrı çoğu zaman hafifler, hatta tamamen kesilir. Ama bu iyileşme anlamına gelmez. Pulpa dokusu canlılığını yitirdiğinde ağrı susar; iltihap ise sessizce kök ucuna doğru ilerlemeye devam eder. Bir süre sonra şişlik veya apse olarak geri döner ve o aşamada tedavi daha zor hâle gelir.

Bu nedenle "geçti" dediğiniz bir ağrıyı bile bir kez değerlendirmekte fayda var.

Ağrının kaynağı dişin iç dokusundaki iltihapsa, dişi çekmeden kurtarmayı hedefleyen tedavi uygulanır. Sakarya'da kanal tedavisi sayfasında bu tedavinin nasıl yapıldığını, kaç seans sürdüğünü ve sonrasında nelere dikkat edilmesi gerektiğini ayrıntılı anlattım.

Sıkça sorulan sorular

Gece başlayan diş ağrısı neden daha şiddetli hissediliyor?
Yatar pozisyonda baş bölgesindeki kan akımı değişir ve iltihaplı dokudaki basınç artar. Ayrıca gündüzün dikkat dağıtıcı uyaranları olmadığı için ağrı daha belirgin algılanır. Başı yüksekte tutmak bir miktar rahatlatabilir.

Ağrı kesici içtim, geçti. Yine de gitmeli miyim?
Evet. Ağrı kesici belirtiyi bastırır, nedeni ortadan kaldırmaz. Ağrının kesilmesi bazı durumlarda dişin iç dokusunun canlılığını kaybettiğini gösterir; bu, sorunun büyüdüğü anlamına gelir.

Antibiyotik kullansam ağrı geçer mi?
Antibiyotik bazı iltihabi durumlarda tedaviye eşlik eder, ancak tek başına ağrının nedenini ortadan kaldırmaz. Hekim değerlendirmesi olmadan başlanmamalıdır.

Diş ağrısı için hangi bölüme gitmeliyim?
Ağrının kaynağı dişin iç dokusuysa endodonti ilgi alanına girer. Ancak hangi tedavinin gerektiği ilk muayenede belirlenir; doğru adres önce diş hekimidir.

Şişlik varsa çekim mi gerekir?
Şişlik tek başına çekim kararı gerektirmez. Öncelik iltihabın kontrol altına alınmasıdır; ardından dişin korunabilme olasılığı değerlendirilir.

Hamilelikte diş ağrısı olursa ne yapılmalı?
Diş ağrısı hamilelikte ertelenmemelidir. Hekiminizi hamile olduğunuz konusunda ve gebelik haftanız hakkında bilgilendirin; tedavi planı buna göre düzenlenir.

Prof. Dr. Hasan Oruçoğlu — Uzman Diş Hekimi, Endodonti

İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi mezunu. 1999'da Selçuk Üniversitesi'nde kazandığı sınavla başladığı endodonti uzmanlık eğitimini 2003'te tamamladı. 2005'te Yardımcı Doçent, 2010'da Doçent unvanını aldı; Selçuk Üniversitesi ve Abant İzzet Baysal Üniversitesi Diş Hekimliği Fakülteleri'nde öğretim üyesi olarak görev yaptı. 25 yılı aşkın süredir diş hekimliği yapıyor, Sakarya Adapazarı'ndaki kliniğinde hasta kabul ediyor. Ayrıntılı özgeçmiş.

Ağrınız varsa randevu alın

Diş ağrısı bekledikçe kolaylaşan bir sorun değildir. Erken değerlendirme, hem ağrının daha çabuk geçmesini hem de dişin korunma olasılığının artmasını sağlar.

Telefon: 0264 272 00 50 · 0552 632 00 54
Adres: Orhan Gazi Camii karşısı, Migros üstü, Kat 1, No: 2/106 — Adapazarı / Sakarya
Çalışma saatleri: Hafta içi ve Cumartesi 09:00 – 19:00
İletişim ve yol tarifi