Kanal Tedavisi Yenileme: Başarısız Kanal Tedavisinde Dişi Kurtarmak

Kanal tedavisi görmüş bir dişte yıllar sonra yeniden ağrı, şişlik ya da hassasiyet başlayabilir. Bu durumda hastaların çoğuna söylenen ilk şey genellikle aynıdır: "Bu diş çekilecek." Oysa çekim, çoğu zaman ilk seçenek değil son seçenektir.

Kanal tedavisinin yenilenmesi — literatürdeki adıyla retreatment — daha önce yapılmış bir kanal tedavisinin sökülüp kanalların yeniden temizlenmesi, şekillendirilmesi ve doldurulması işlemidir. Uzmanlık alanım olan endodontinin en çok emek isteyen, ama karşılığında hastanın kendi dişini koruyabildiği bölümü budur.

Kanal tedavisi neden başarısız olur?

Başarısızlık her zaman hatalı bir tedaviden kaynaklanmaz. En sık karşılaştığım nedenler:

• Gözden kaçmış kanal. Bazı dişlerde beklenenden fazla kök kanalı bulunur. Fark edilmeyen bir kanal temizlenmeden kalır ve iltihabın kaynağı olmayı sürdürür.

• Kanalın tam uca kadar doldurulmamış olması. Kökün ucunda kalan boşluk zamanla yeniden iltihaplanabilir.

• Fazla taşan dolgu. Kök ucundan dışarı taşan malzeme çevre dokuyu tahriş edebilir.

• Karmaşık kanal anatomisi. Dar, kıvrımlı ya da birbirine bağlanan kanallar ilk tedavide tam temizlenememiş olabilir.

• Üst yapının gecikmesi veya sızdırması. Kanal tedavisi bitmiş ama dişin üzeri uygun şekilde kapatılmamışsa, bakteriler ağızdan kanala geri sızar. Pratikte en sık gördüğüm sebep budur.

• Yeni çürük veya kırık. Tedaviden sonra oluşan bir çürük ya da çatlak, kanalı yeniden bakterilere açar.

Hangi belirtiler yenileme ihtiyacını düşündürür?

• Kanal tedavisi görmüş dişte çiğnerken veya dokununca hissedilen ağrı

• Diş etinde tekrarlayan şişlik ya da küçük bir kabarcık (fistül ağzı)

• Bölgede zaman zaman gelip geçen basınç hissi

• Dişin renginin koyulaşması

• Şikâyet olmasa bile kontrol röntgeninde kök ucunda görülen iltihabi görüntü

Bu belirtilerin hiçbiri tek başına kesin bir sonuç vermez. Bazı dişlerde hiçbir şikâyet olmaz; sorun yalnızca rutin röntgende fark edilir. Ağrı varsa diş ağrısı sayfasındaki değerlendirme adımları da işinize yarayabilir.

Yenileme nasıl uygulanır?

1. Değerlendirme. Dişin geçmişi, mevcut şikâyet ve röntgen bulguları birlikte incelenir. Kök yapısı, kemik durumu ve üst yapının niteliği belirleyicidir.

2. Üst yapının kaldırılması. Dişin üzerinde kaplama veya dolgu varsa dikkatlice sökülür. Kanal içinde post (vida) varsa çıkarılması ayrı bir işlemdir.

3. Eski kanal dolgusunun uzaklaştırılması. Kanalları tıkayan malzeme, kök yapısına zarar vermeden temizlenir. İşlemin en zaman alan adımı genellikle budur.

4. Kanalların yeniden temizlenmesi. Gözden kaçmış kanal varsa aranır; tüm kanallar dezenfekte edilir.

5. Ara dolgu ve bekleme. İltihabın yaygın olduğu durumlarda kanal içine ilaç konularak bir süre beklenebilir.

6. Kalıcı kanal dolgusu. Kanallar boşluk bırakmayacak şekilde yeniden doldurulur.

7. Üst yapının planlanması. Diş dokusu azaldığı için çoğu durumda kaplama önerilir; karar kalan sağlam dokuya göre verilir.

Yenileme, ilk kanal tedavisine göre genellikle daha uzun sürer ve birden fazla seans gerektirebilir. Süre ve seans sayısı muayene ve röntgen sonrasında planlanır, size başlamadan önce anlatılır.

Her diş yenilenebilir mi?

Hayır, ve bunu baştan söylemek gerekir. Yenilemenin uygun olmadığı durumlar vardır:

• Kökte dikey kırık varsa

• Dişi ayakta tutacak sağlam doku kalmamışsa

• Kökü çevreleyen kemik desteği ileri derecede azalmışsa

• Dişin ağızdaki işlevi ve konumu, harcanacak emeği karşılamıyorsa

Bu durumlarda çekim ve sonrasında boşluğun nasıl kapatılacağı konuşulur. Amacım her dişi ne pahasına olursa olsun tutmak değil; tutulabilecek dişi gereksiz yere kaybetmemek.

Yenileme mi, cerrahi mi?

Kanal içinden yapılan yenileme her zaman ilk tercihtir. Kanala ulaşmanın mümkün olmadığı ya da yenilemeye rağmen iyileşmenin sağlanamadığı durumlarda, kök ucuna yönelik cerrahi bir işlem (apikal rezeksiyon) gündeme gelebilir. Hangi yolun uygun olduğu, dişin durumu ve önceki tedavinin niteliği değerlendirilerek belirlenir.

Tedaviden sonra

• İlk günlerde o bölgede hassasiyet olması beklenir; genellikle kısa sürede geriler.

• Üst yapı tamamlanana kadar o dişle sert gıda çiğnemekten kaçının.

• Önerilen kaplama veya dolguyu geciktirmeyin. Yenileme sonrası en sık görülen sorun, tedavinin üst yapı tamamlanmadan yarım bırakılmasıdır.

• Kök çevresindeki iyileşme aylar içinde gerçekleşir ve röntgenle takip edilir. Kontrol randevularınızı aksatmayın.

Kliniğimizde yenileme nasıl planlanıyor?

Yenileme, ilk kanal tedavisinden farklı olarak önce bir "geri alma" işidir; bu yüzden planlama aşaması daha uzun sürer. Dişin geçmişini, önceki tedavinin nerede eksik kaldığını ve kalan dokunun ne kadar dayanıklı olduğunu birlikte değerlendiririz.

​

Ağız içi kamerayla alınan görüntüler üzerinden dişinizin durumunu ekranda birlikte inceleriz; neyin neden yapılacağını görerek anlamak, anlatılarak anlamaktan çok daha kolaydır. Ölçü gereken durumlarda dijital ölçü alınır. İşlemler büyütmeli görüş sağlayan optik sistemle yapılır.

 

Yenilemenin uygun olmadığını düşünüyorsam bunu da açıkça söylerim. Gerçekçi olmayan bir beklentiyle tedaviye başlamak, hastaya en büyük kötülüktür.

Sıkça sorulan sorular

Kanal tedavisi ikinci kez yapılabilir mi?
Evet. Kanallara ulaşılabildiği ve dişi taşıyacak sağlam doku bulunduğu sürece kanal tedavisi yenilenebilir. Karar, klinik muayene ve röntgen bulgularıyla verilir.

​

Yenileme ilk tedaviden daha mı ağrılıdır?
İşlem lokal anestezi altında yapılır; seans boyunca ağrı duyulması beklenmez. Yenileme genellikle daha uzun sürer, ancak bu ağrının daha fazla olacağı anlamına gelmez.

​

Kaç seans sürer?
Dişin durumuna göre değişir. İltihabın yaygın olduğu ya da kanal içinde post bulunan dişlerde birden fazla seans gerekebilir. Plan tedaviye başlamadan önce paylaşılır.

 

Kaplamayı sökmek zorunda mıyız?
Çoğu durumda kanala ulaşmak için üst yapının kaldırılması gerekir. Bazı durumlarda kaplama üzerinden girilebilir; bu, kaplamanın türüne ve dişin durumuna göre değerlendirilir.

 

Yenileme yerine implant yaptırsam daha iyi olmaz mı?
İmplant değerli bir seçenektir ama kendi dişinizin yerini birebir doldurmaz. Dişin kurtarılabileceği durumlarda önce yenilemenin değerlendirilmesi, kurtarılamıyorsa implantın konuşulması daha doğru bir sıralamadır.

 

Kaç yıl dayanır?
Kesin bir süre vermek mümkün değildir. Tedavinin uygun şekilde tamamlanması, üst yapının zamanında yapılması ve ağız bakımının düzenli olması dişin ömrünü belirleyen başlıca etkenlerdir. Düzenli kontrol bu nedenle önemlidir.

Prof. Dr. Hasan Oruçoğlu — Uzman Diş Hekimi, Endodonti

İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi mezunu. 1999'da Selçuk Üniversitesi'nde kazandığı sınavla başladığı endodonti uzmanlık eğitimini 2003'te tamamladı. 2005'te Yardımcı Doçent, 2010'da Doçent unvanını aldı; Selçuk Üniversitesi ve Abant İzzet Baysal Üniversitesi Diş Hekimliği Fakülteleri'nde öğretim üyesi olarak görev yaptı. 25 yılı aşkın süredir diş hekimliği yapıyor, Sakarya Adapazarı'ndaki kliniğinde hasta kabul ediyor. Ayrıntılı özgeçmiş.

Çekim önerildiyse ikinci bir görüş alın

 

Kanal tedavisi görmüş bir dişiniz için çekim önerildiyse, karar vermeden önce dişin korunabilme olasılığının ayrıca değerlendirilmesinde fayda var. Çekilen diş geri gelmez; yenileme denenip sonuç alınamazsa çekim seçeneği hâlâ durur.

 

Telefon: 0264 272 00 50 · 0552 632 00 54
Adres: Orhan Gazi Camii karşısı, Migros üstü, Kat 1, No: 2/106 — Adapazarı / Sakarya
Çalışma saatleri: Hafta içi ve Cumartesi 09:00 – 19:00
İletişim ve yol tarifi